26.05.2009

ANKARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ

3-B SINIFI MEDENİ USUL HUKUKU FİNAL SINAVI

SINAV TALİMATI: 1-) Sınav süresi iki saattir. 2-) İstenirse, Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu metni kullanılabilir. 3-) Cevaplandırmada yalnızca dağıtılan kâğıt ile yetinilecek; başka kâğıt verilmeyecektir. 4-) Tükenmez kalem kullanılacaktır. 5-) Cevaplar, mutlaka gerekçeli olacaktır.

SORULAR

SORU I-) OLAY: Yerleşim yeri Ankara olan eski millî boksörlerden B, eşi ile birlikte Gölbaşı ilçesinde bir lokantada yemek yerken, yandaki masada oturmuş, yemek yiyen, sonradan tik sebebi ile sürekli eşine doğru göz kırptığını öğrendiği A’nın üzerine, eşini taciz ettiği düşüncesine kapılarak, öfke ile bağırarak hızla yürümüş, refleks olarak ayağa kalkan A’ya birkaç yumruk vurmuş; A da, yumrukların şiddeti ile dengesini yitirmiş; öne doğru adım atmaya gayret etmiş, ancak, bulunduğu yere yığılıp kalmıştır. Kanlar içinde ve baygın bir vaziyette, lokanta sahibi tarafından derhal hastaneye kaldırılan A, hemen ameliyata alınmış ve on gün süreyle de hastanede yatmak suretiyle tedavi görmüştür. A, operasyon ve tedavi giderleri ile hastane yatak ücretinin ödenmesini temin amacıyla, B’ye karşı, 15.000 TL tutarlı bir maddî tazminat davası açmıştır.

1-) Bu davada, hangi yargılama usûlünün uygulanacağını gerekçesi ile birlikte belirtiniz. (3 puan).

2-) Bu davada, yetkili mahkeme veya mahkemeler hangisidir? Neden? (5 puan).

3-) B, A’nın zarar görmesine neden olan fiili, Sincan’da mukim olup; olay günü, Gölbaşı’ndaki lokantada buluştuğu erkek kardeşi C ile birlikte işlemiş ve maddî tazminat davası da, her ikisine karşı birlikte açılmış bulunsa idi, ikinci soruya vereceğiniz cevapta herhangi bir değişiklik olur muydu? Neden ve nasıl? Kısaca açıklayınız. (5 puan).

4-) A’nın, somut olayda sözü edilen davayı, bir an için, Polatlı’da görevli yargı yerinde açtığım; B’nin de süresi içerisinde vermiş olduğu cevap dilekçesinde, esasa ilişkin itirazları ile birlikte “Bu davaya Polatlı Mahkemesinde bakılamaz” şeklinde, yetki itirazında da bulunduğunu varsayalım. Polatlı Mahkemesi hâkiminin yerinde olsaydınız, yetki itirazına ilişkin nasıl bir karar verirdiniz? Neden? Kısaca belirtiniz. (5 puan).

5-) A’nın dava dilekçesi kendisine tebliğ edilen B’nin, bir an için, süresi içerisinde cevap dilekçesi vermediğini varsayalım. Bu duruma, usûl hukuku tarafından bağlanan sonuç nedir? Kısaca belirtiniz. B, daha sonra duruşma aşamasında, dava konusu kılınmış olan tazminat alacağının, zamanaşımına uğradığım ileri sürebilir mi? Süremez mi? Neden? Bir an için, ileri süremeyeceğini kabul edelim. B, sözü edilen hususu, nasıl dile getirebilir? (8 puan).

6-) Bu davada, ispat yükü kime düşer? Neden? İspat yükü kendisine düşen, hangi hususu veya hangi hususları, hangi delil veya delillere başvuru suretiyle ispat edebilir? Neden? (8 puan).

7-) B, kendisine karşı açılan maddî tazminat davasında avukat C’yi vekil olarak atamış; C de atanmasına müteakip geldiği ilk duruşma gününde vekâletnamesini unuttuğunu; daha sonra ibraz edebileceğini belirterek B’nin vekili sıfatı ile duruşmaya kabulünü talep etmiş bulunsaydı, mahkeme nasıl bir karar verirdi? Neden? Çeşitli olasılıkları gözeterek kısaca açıklayınız. (7 puan).

8.) Bu dava devam ederken, davacı A ölecek olursa, davanın akıbeti nasıl olur? Çeşitli olasılıkları gözeterek kısaca açıklayınız. (5 puan).

9-) Bu dava görülürken aşağıdaki olasılıkların ortaya çıkması halinde, mahkemece ne gibi işlemler yapılması gerekir? (Her bir şıkkı ayrı ayrı değerlendiriniz ve açıklayınız.)

a-) A, duruşmaya gelmemiştir. (4 puan).

b-) A, tazminat alacağının, 5.000 TL’lik kısmından feragat ettiğini; buna karşılık, B de kalan 10.000 TL’yi ödemeye razı olduğunu duruşma sırasında sözlü olarak açıklamıştır. (8 puan).

10-) Bir an için, mahkemece, A’nın, B’ye karşı açmış olduğu maddî tazminat davasının tamamının kabulüne karar verildiğim ve B’nin de, bu kararın kendisine tebliğinden on gün sonra, davacı A’nın, bu davaya bakmış olan mahkeme hâkimi H’nin kayınbiraderi olduğunu öğrendiğini varsayalım. Bu durumun, usûl hukuku bakımından herhangi bir önemi var mıdır? Neden? B’ye, ne yapmasını tavsiye edersiniz? Kısaca açıklayınız. (8 puan).

SORU II-) “lura novit curia” kuralını, yasal dayanaklarına da işaret etmek suretiyle, kısaca açıklayınız. (10 puan).

SORU III-) Karar düzeltme ile yargılamanın yenilenmesi (iadei muhakeme) kurumlarını karşılaştırınız. (Her iki kurum ayrı ayrı anlatılmayacak; sadece aralarındaki farklılıkların sayılması ile yetinilecektir.) (12 puan).

SORU IV-) “Kanunun iyiniyete bir hukukî sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır” (TMK. m. 3,1). Bu kuralı, karinenin tanımını da dikkate alıp, irdeleyip; gerçekte neyin yasal çerçevede ifadesi olduğunu belirtiniz? (6 puan).

SORU V-) “Bakanlık ve tüketici örgütleri münferit tüketici sorunu olmayan ve genel olarak tüketicileri ilgilendiren hallerde bu Kanunun (Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un) ihlali nedeniyle kanuna aykırı durumun ortadan kaldırılması amacıyla tüketici mahkemelerinde dava açabilirler” (Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 23 IV). Anılan yasa kuralının, medenî usûl hukukundaki “dava tipolojisi” açısından, hangi dava tipinin somut bir uygulanma örneği olduğunu belirtiniz ve bu dava tipini, temel özelliklerini kapsayacak şekilde, sadece tanımlayınız. (6 puan).

Başarılar dilerim.
Prof. Dr. Süha TANRIVER