AÜHF 2-B Sınıfı Uluslararası Kamu Hukuku Final Sınavı - Haziran 2009
ULUSLAR ARASI KAMU HUKUKU FİNAL SINAVI (II-A ve II-B Şubeleri)
SINAV TALİMATI: Sınav süresi 105 dakikadır. Kurşun kalem kullanmayınız. Yazım kurallarına uyarak, gereksiz bilgi vermekten kaçınarak, kısa ve hukuki gerekçelere dayanarak cevaplandırmaya özen gösteriniz. Mevzuat kullanılmayacak ve başka kâğıt verilmeyecektir. 10 Haziran 2009; Saat 09.00
OLAY
Ünlü bir iş adamının oğlu olan C.G. tartıştığı kız arkadaşı M.K.’yı bıçaklayarak öldürdükten sonra, cesetten kurtulmak için genç kızın kafasını keserek gitar çantasına, vücudunu ise bavula koymuştur. Bavulu ve gitar çantasını Etiler’deki bir çöp konteynırına atıp eve dönen C.G. durumu telefonla iş adamı babasına bildirmiş, hemen eve gelen baba, plan yaparak oğlunun acilen yurtdışına çıkması gerektiğine karar vermiştir. Bunun için de yakın arkadaşı olan (X) devletinin Türkiye’deki Büyükelçisine durumu anlatarak yardım istemiştir. Büyükelçi, (X) devletinin İstanbul Konsolosuna talimat vererek C.G’nin yurtdışına çıkarılabilmesi için elinden geleni yapmasını söylemiştir.
Bu esnada, çöp konteynırındaki cesedi bulan bir vatandaş durumu polise bildirmiş, üzerindeki kimlikten cesedi teşhis eden polis, yapılan inceleme ve araştırma sonucu, M.K.’nın buluşmak üzere erkek arkadaşının evine gittiği bilgisine ulaşmıştır. İsmini ve adresini tespit etmekle birlikte zanlı C.G.’yi evde bulamayan polis çelişkili ifadeleri nedeniyle C.G.’nin babasının telefonlarını teknik takibe almıştır. Teknik takip sırasında Konsolosun, babayı arayarak C.G’nin vize işlemlerini hemen yapıp gece yarısı Türk karasularından geçecek olan (X) devletine ait gemiye bindirebileceği bilgisine ulaşılmıştır.
Gece yarısı harekete geçen polis, bir yandan Konsolosluk binasına baskın düzenleyip Konsolosu gözaltına alırken, diğer yandan da karasularından geçen (X) devletine ait gemiyi durdurarak arama başlatmıştır. Sorgulama sırasında C.G.’nin bir müddet önce gemiyi terk ettiği anlaşılmakla birlikte, gemi Türk limanına çekilmiş ve Konsolosla birlikte suça yataklık ettiği gerekçesiyle gemi kaptanı hakkında da cezai kovuşturma başlatılmıştır.
Olayı protesto eden (X) devleti, karşılık olarak kıyılarından 100 mil açıkta balıkçılık yapmakta olan 2 Türk gemisini gözaltına alıp gemi kaptanları hakkında cezai kovuşturma başlatmıştır. Ardından, 1982 Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne, 1963 Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi’ne ve bu Sözleşme’nin taraflar arasında uygulanmasına ilişkin 2000 yılında yapılmış olan Konsolosluk İlişkilerinin Kurulması ile ilgili iki taraflı Anlaşma’ya aykırı davrandığı gerekçesiyle Türkiye’ye karşı Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) dava açmıştır.
NOT: 1963 tarihli Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi’nin UAD’yi yetkilendiren ihtiyari Protokolüne Türkiye taraf iken, (X) devleti taraf değildir.
SORULAR
1. Türkiye’nin (X) devleti ile yapmış olduğu 2000 tarihli iki taraflı Anlaşma’nın onaylanmasında hangi anayasal yöntem izlenmelidir? (5 puan)
2. 2000 tarihli iki taraflı Anlaşma Türk mevzuatından daha geniş haklar tanımaktaysa, l. soruya vereceğiniz cevap değişir miydi? (5 puan)
3. 1963 Konsolosluk Sözleşmesi çekince konusunda hüküm içermediğinden, Türkiye anılan Sözleşmeye çekinceli olarak taraf olabilir miydi? (5 puan)
4. C.G.’nin Babası ile Konsolos arasındaki konuşmanın dinlenmesi sizce hukuka uygun mudur? (5 puan)
5. Konsolosluk binasına girilmesi hukuka uygun mudur? (5 puan)
6. Polis, Konsolosun Büyükelçilik binası içinde bulunan özel konutuna baskın düzenlemiş olsaydı, sizce bu durum hukuka uygun olur muydu? (5 puan)
7. Konsolos hakkında ceza kovuşturması başlatılması mümkün müdür? (10 puan)
8. C.G.’nin Babası hakkında Türk mahkemelerinde açılacak bir davada, Büyükelçi tanık olarak dinlenebilir mi? (5 puan)
9. Büyükelçi hakkında Konsolosa verdiği talimat nedeniyle ne tür hukuki yollara başvurulabilir (5 puan)
10. (X) devletine ait geminin durdurularak aranması hukuka uygun mudur? (5 puan)
11. Gemi kaptanı ile ilgili cezai yargı yetkisi hangi devlete aittir? (10 puan)
12. Gemi, Türk karasularını terk ettikten sonra takip edilerek (X) devletinin kıyılarından 100 mil açıkta iken durdurulabilir miydi? (10 puan)
13. (X) devletinin Türk balıkçı gemileri ile ilgili eylemi hukuka uygun mudur? (10 puan)
14. Türkiye, UAD’de görülen davada, 1982 Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne taraf olmadığı için bu hükümlerin kendisine uygulanamayacağını iddia edebilir mi? (5 puan)
15. (X) devletinin, sadece konsolosluk ilişkileri konusunda uluslararası hukukun ihlali gerekçesiyle dava açtığını varsayarsak, değişik ihtimaller dikkate alındığında, UAD bu davaya bakabilir mi? (10 puan)
Başarılar dileriz,
Prof. Dr. Serap AKİPEK / Yrd. Doç. Dr. Cavid ABDULLAHZADE